Tunezja - o krajuTunezja jest paÅ„stwem arabskim poÅ‚ożonym w póÅ‚nocnej Afryce nad Morzem Åšródziemnym, graniczÄ…cym z LibiÄ… i AlgieriÄ…. Jest to kraj górzysty, bowiem pasma górskie stanowiÄ… 1/3 powierzchni Tunezji z najwyższym szczytem Dżabal asz-Szanabi o wysokoÅ›ci 1544 m n.p.m. PoÅ‚udniowa część paÅ„stwa obejmuje gÅ‚ównie tereny pustynne należące do najwiÄ™kszej pustyni na ziemni- Sahary.
Historia
Historia Tunezji jest bardzo dÅ‚uga, bowiem już 3000 lat p.n.e. na terenie paÅ„stwa zamieszkiwali Berberowie, a 1000 lat później dołączyli Fenicjanie, którzy zaÅ‚ożyli sÅ‚ynne miasto KartaginÄ™, która po latach swojej Å›wietnoÅ›ci zostaÅ‚a kompletnie zniszczona przez Rzymian, a na jej zgliszczach powstaÅ‚a rzymska prowincja, nazwana AfricÄ…. Kilkaset lat później w V w n.e. Tunezje podbili Wandalowie, a tych z kolei podbili Bizantyjczycy. Niestety również Bizantyjczykom nie przyszÅ‚o nacieszyć siÄ™ dÅ‚ugim panowaniem w Tunezji, ponieważ w kilkadziesiÄ…t lat później podboju terenów dokonali Arabowie. W 1574 roku kraj zostaÅ‚ włączony do Imperium OsmaÅ„skiego, a w 1881 roku przeszedÅ‚ pod wÅ‚adanie Francji, której protektorat trwaÅ‚ do 20 marca 1956 roku, kiedy to Tunezja odzyskaÅ‚a niepodlegÅ‚ość.
Klimat
Klimat Tunezji jest zróżnicowany, ponieważ kraj ten leży w dwóch odrÄ™bnych strefach klimatycznych: podzwrotnikowej typu Å›ródziemnomorskiego (póÅ‚noc) i zwrotnikowej wybitnie suchej (poÅ‚udnie). Pierwsza wymieniona strefa klimatyczna rozciÄ…gajÄ…ca siÄ™ na póÅ‚nocy kraju charakteryzuje siÄ™ suchymi i upalnymi latami, oraz chÅ‚odniejszymi, deszczowymi zimami i temperaturÄ… niespadajÄ…cÄ… poniżej 15°C w najchÅ‚odniejszym okresie. Z kolei okres letni cechujÄ… wysokie 28-35°C temperatury, oraz caÅ‚kowity deficyt opadów. W wysokich pasmach górskich temperatura jest naturalnie niższa, aczkolwiek nawet wysoko w górach nie spada ona poniżej 5°C w okresie "zimowym". Z kolei poÅ‚udnie Tunezji charakteryzuje siÄ™ niebotycznie wysokimi temperaturami 35-45°C (czasami wiÄ™cej!), suchym klimatem kontynentalnym, równinnym terenem i jest prawie caÅ‚kowicie pozbawione opadów (100-150 mm rocznie). Z racji pustynnego krajobrazu i niesprzyjajÄ…cego klimatu poÅ‚udnie kraju jest praktycznie niezamieszkaÅ‚e.
Ludność, kultura i obyczaje
Tunezje zamieszkuje ponad 10 mln mieszkaÅ„ców (arabowie), z czego 98% ludnoÅ›ci stanowiÄ… islamiÅ›ci, pozostaÅ‚y procent przypada na chrzeÅ›cijaÅ„stwo 1% i judaizm 1%. NajważniejszÄ… wartoÅ›ciÄ… Tunezyjczyków jest rodzina, oraz dbanie o jej dobre imiÄ™. Tradycje rodzinne, oraz obyczaje kultywowane sÄ… wÅ›ród Tunezyjczyków od tysiÄ™cy lat i nic nie zapowiada, aby miaÅ‚o to ulec zmianie. MieszkaÅ„cy wsi nieznacznie różniÄ… siÄ™ od ludzi zamieszkujÄ…cych w miastach, ponieważ nie da siÄ™ ukryć, że na tunezyjskich wsiach panuje wiÄ™ksze zacofanie- nierzadko osady pozbawione sÄ… podstawowych wygód takich jak prÄ…d, woda i gaz. Dlatego też czÄ™sto spotykane na wsiach sÄ… huczne zabawy (w przeważajÄ…cej mierze bawiÄ… siÄ™ mężczyźni, ponieważ kobiety sÄ… poÅ‚ożone dużo niżej w hierarchii wartoÅ›ci, a co za tym idzie majÄ… mniejsze prawa). WÅ›ród przekonaÅ„ przeciÄ™tnego Tunezyjczyka życie mężczyzny dzieli siÄ™ na cztery etapy:
- Narodziny
- Obrzezanie
- Małżeństwo
- Śmierć
Åšluby i wesela trwajÄ… od kilku do kilkunastu dni i odbywajÄ… siÄ™ w caÅ‚kowicie odmiennej atmosferze niż te, do których my europejczycy zdążyliÅ›my przywyknąć. PrzyszÅ‚a panna mÅ‚oda dÅ‚onie i stopy ma pomalowane czerwonÄ… hennÄ…, a z jej ciaÅ‚a usuwane jej wszelkie owÅ‚osienie (!). Ceremonia odbywa siÄ™ w domu pana mÅ‚odego, gdzie w trakcie zabawy weselnej odbywa siÄ™ obowiÄ…zkowa konsumpcja małżeÅ„stwa, przy której obecna jest matka panny mÅ‚odej (!) w celu potwierdzenia dziewictwa córki. Po zakoÅ„czonym stosunku pÅ‚ciowym matka panny mÅ‚odej pokazuje pozostaÅ‚ym weselnikom zakrwawione przeÅ›cieradÅ‚o. Tunezja to bez wÄ…tpienia kraj islamski, w którym obowiÄ…zujÄ… pewne przekonania. Jednym z nich jest niska hierarchia kobiet. Pomimo XXI wieku tunezyjskie kobiety sÄ… w dalszym ciÄ…gu traktowane, jako gospodynie domowe, które nie majÄ… prawa zrobienia wÅ‚asnej kariery. MuszÄ… rodzić dzieci, sprzÄ…tać i gotować. W ostatnich latach poprawiÅ‚a siÄ™ jednak sytuacja kobiet, bowiem wprowadzono przepis obopólnej zgody na Å›lub (wczeÅ›niej kobieta nie miaÅ‚a nic w tej kwestii do powiedzenia), zalegalizowano aborcje, możliwość rozwodu (jeszcze kilkadziesiÄ…t lat temu kamienowano kobiety, które dopuÅ›ciÅ‚y siÄ™ małżeÅ„skiej zdrady), a coraz wiÄ™cej mÅ‚odych Tunezyjek kontynuuje naukÄ™ i zdobywa wysokÄ… pozycje w pracy. Ciekawostka Czy wiecie, że jeżeli tunezyjska kobieta jedzie samochodem i przekroczy dozwolonÄ… prÄ™dkość policjant nie ma prawa jej zatrzymać, ani ukarać mandatem? Może jej tylko, co najwyżej pomachać i uÅ›miechnąć siÄ™ do niej.
Kuchnia
Kuchnia tunezyjska jest bardzo zróżnicowana i pikantna. Jednak podstawowÄ… potrawÄ… jest kuskus serwowany na rozmaite sposoby: z baraninÄ…, rybami, owocami morza, warzywami, lokalnymi kieÅ‚baskami. Zapoznajmy siÄ™, zatem z najbardziej znanymi tunezyjskimi potrawami i ich oryginalnymi nazwami:
- Loukoum (słodki deser w postaci kleistej masy zrobiony na bazie mąki ziemniaczanej i cukru)
- Mirqaz (kiełbaski z jagnięciny)
- Brochette (odmiana kebaba)
- Kousha (potrawka z jagnięciny)
- Tajine (omlet z fasolÄ… i ziemniakami)
Co warto wiedzieć
- Od obywateli polskich wymagane są wizy, jednak przy zorganizowanych przez biura turystyczne wycieczkach jesteśmy zwolnieni z obowiązku ich posiadania.
- Ważność naszego paszportu powinna wynosić, co najmniej 6 miesięcy.
- Warto wykupić dodatkowe ubezpieczenie (niezwykle wysokie koszty pomocy medycznej).
- Zalecane jest zaszczepić się przeciwko polio i tężcowi, (choć nie jest wymagane).
- Należy pić tylko i wyłącznie wodę butelkowana i/lub z puszki, oraz stołować się w dobrych restauracjach.
- Nie nośmy przy sobie dużych sum pieniężnych, ponieważ pomimo tego, iż Tunezja jest krajem bezpiecznym kradzieże zdarzają się dosyć często.
- PamiÄ™tajmy o tym, że Tunezja jest krajem muzuÅ‚maÅ„skim, w którym panujÄ… tradycje religijne i obyczajowe, dlatego też w szczególnoÅ›ci panie przed wejÅ›ciem do meczetu muszÄ… mieć zakryte kolana i ramiona. Zbyt swobodny ubiór kobiet (nawet na ulicach) może powodować niepożądane reakcje tubylców.
- Należy zaopatrzyć się przed wyjazde w kremy z wysokimi filtrami przeciwsłonecznymi, bowiem te sprzedawane w Tunezji są bardzo drogie.
- Przy robieniu zakupów w okolicznych bazarach pamiÄ™tajmy, aby siÄ™ targować, (jeżeli od razu przystaniemy na proponowanÄ… cenÄ™ sprzedawca może siÄ™ obrazić i w ogóle nie sprzedać nam produktu, którym jesteÅ›my zainteresowani).
|